|
początek
|
476 r. n.e. (data umowna) - upadek cesarstwa
Zachodniorzymskiego
|
2. poł. X w. - 966 r. przyjęcie chrześcijaństwa,
Polska pojawiła się na mapie Europy i wkroczyła w krąg cywilizacji
zachodnioeuropejskiej
|
|
wczesne średniowiecze
|
V-X w. - gwałtowne wstrząsy polityczne, zniszczenie
kultury starożytnej związane z najazdami Franków, Wizygotów, Wandalów,
Longobardów
|
X, XI w. - kościół stopniowo umacniał
swą pozycję ekonomiczną i polityczną, powstawały biskupstwa i klasztory -
bardzo ważne ośrodki kulturotwórcze, tworzono pierwsze szkoły katedralne
|
|
rozkwit średniowiecza
|
XI-XIII w.
Polityka: panował system feudalny, ustaliła się mapa polityczna
kontynentu, kluczową rolę odgrywało Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu
Niemieckiego, na tronie zasiadali władcy z dynastii Ottonów. Wzrastała rola
papiestwa.
Kultura: powrót do tradycji antycznej, próby powiązania jej z myślą
chrześcijańską, rozwijała się literatura, filozofia, we Francji powstawała
słynna poezja prowansalska (wzór świeckiej liryki europejskiej); powstały Pieśń
o Rolandzie oraz Dzieje Tristana i Izoldy; powoli do literatury
wkroczyły języki narodowe; tworzył Giotto, Marco Polo wyruszył w swoją wielką
podróż.
Nauka: założenie uniwersytetów w Bolonii (XII w.), Paryżu (Sorbona -
XII w.), Cambridge, Padwie, Oxfordzie (XIII w.), Pradze (XIV w.); działali:
św. Tomasz z Akwinu (1226-1274), św. Franciszek z Asyżu (1182-1226).
|
XII w. nastąpił bujny rozwój szkolnictwa, powstawały
biblioteki; słabo rozwijała się kultura dworska; powstała Kronika
Galla
XIII w. w architekturze zaczął dominować styl gotycki (od poł. XIII
w.), w obrządku kościelnym pojawił się język polski, w dalszym ciągu bujnie
rozwijało się szkolnictwo, powoli zaczęła wkraczać do literatury polszczyzna
XIV w. intensywny rozwój szkolnictwa wszystkich stopni, Polacy
kształcili się na uniwersytetach europejskich, upowszechniły się nowe gatunki
literackie, nastąpił rozkwit kultury dworskiej - dwór Jagiellonów
1364 r. - założenie Akademii Krakowskiej
XV w. rozkwit Akademii Krakowskiej, rozkwit kultury dworskiej, doszło
do równowagi między piśmiennictwem w języku łacińskim i polskim. Wiek XV
nazywany bywa „wiekiem Wita Stwosza”, Kraków stał się stolicą polityczną i
kulturalną Polski.
|
|
schyłek średniowiecza
|
XIV, XV w. twórczość łacińska wypierana
przez twórczość w językach narodowych, powstawały traktaty
filozoficzno-religijne, tworzyli wielcy średniowieczni mistycy (mistrz
Eckhard, Tomasz Kempis), rozkwitał świecki dramat, stopniowo coraz wyraźniej
zmieniało się spojrzenie na świat i człowieka; rozłam w kościele
rzymskokatolickim; Dante Alighieri napisał Boską Komedię, w
której wyraźne są pierwiastki renesansowe.
|
XV/XVI w. przewaga twórczości w języku
polskim, obok tematyki religijnej szeroko znane były teksty o tematyce
świeckiej, dworsko-szlacheckiej, społecznej, obyczajowej.
|
|
Czas trwania
|
Średniowiecze w Europie trwało ponad 10 wieków, ok. 1100
lat.
|
Średniowiecze w Polsce trwało 5 wieków, ok. 500 lat.
|